Paprika, 2006, Satoshi Kon

Στο όχι πολύ μακρινό μέλλον, ένα ερευνητικό κέντρο στην Ιαπωνία χρησιμοποιεί, σε πειραματικό ακόμα επίπεδο, μια εφεύρεση που επιτρέπει στους επιστήμονες να παρακολουθούν τα όνειρα των ασθενών τους, αλλά και να μπαίνουν σε αυτά για να τους βοηθήσουν να λύσουν τα προβλήματα που τους απασχολούν. Της ομάδας ηγείται η ψυχίατρος Atsuko Chiba, που με το alter ego της, την Paprika, μπαίνει στα όνειρα ασθενών που χρειάζονται βοήθεια έξω από το ινστιτούτο και χωρίς καμία επίσημη έγκριση. Η ταινία ξεκινά με μια τέτοια συνεδρία, όπου η Paprika έχει μπει στο όνειρο του αστυνομικού Konakawa, ενός από τους βασικούς χαρακτήρες της ταινίας. Η πλοκή ξεκινάει ουσιαστικά όταν ένας άγνωστος κλέβει αυτή την εφεύρεση, που στα χέρια του γίνεται πολύ επικίνδυνη.  Η γιατρός και οι συνεργάτες της, με τη βοήθεια του αστυνομικού, προσπαθούν να βρουν τον ένοχο και να τον σταματήσουν πριν ολοκληρώσει το σκοτεινό του σχέδιο. 

Υπέροχο. Φαντασμαγορικό. Ατμοσφαιρικό. Μυστηριώδες. Σουρεαλιστικό. Μια πανδαισία εικόνων και χρωμάτων. ‘A visual treat’, ‘ένα εικαστικό κέρασμα’, που θα έλεγαν οι αγγλόφωνοι φίλοι μας. Σκηνοθέτης του, ο ταλαντούχος Satoshi Kon, που έφυγε αναπάντεχα το 2010, αφήνοντας στη μέση την επόμενή του ταινία, Dreaming Machine, έχοντας αποσπάσει όμως την υπόσχεση του παραγωγού του Masao Maruyama, ότι η ταινία θα ολοκληρωθεί. Δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα, αλλά έχω την εντύπωση πως όταν οι Ιάπωνες δίνουν τον όρκο τους, το εννοούν. Οπότε ας περιμένουμε, 72 χρονών είναι ο Maruyama, μπορεί και να προλάβει.

Ο Christopher Nolan συμπεριλαμβάνει το Paprika (2006) ανάμεσα στις επιρροές του για το Inception (2006), ενώ ο Darren Aronofsky στο Requiem for a Dream (2000) και στο Black Swan (2010), κατά κάποιους επηρεάστηκε,  κατά άλλους κατάκλεψε το προγενέστερο Perfect Blue (1998), του οποίου φημολογείται ότι έχει αγοράσει τα δικαιώματα. Εγώ, επειδή τον συμπαθώ κιόλας, θα έλεγα ότι αποτίνει φόρο τιμής στον Kon γενικότερα και θα το άφηνα εκεί, γιατί με τις ταινίες το ποιος εμπνεύστηκε από τι, σε ποιο βαθμό και με τι προθέσεις, είναι μια απέραντη γκρίζα ζώνη στην οποία κάποια στιγμή βρίσκονται, ακόμα και άθελά τους, όλοι οι δημιουργοί.

Δείτε την για τον πλούτο της φαντασίας και των εικόνων, αλλά και για μια από τις πιο αντισυμβατικές επιλογές ερωτικού συντρόφου στα κινηματογραφικά χρονικά (το ξέρω ότι και μόνο που η ταινία είναι manga εσείς σκέφτεστε χταπόδια, σας την έφερα όμως, αυτό είναι πολύ πιο αντισυμβατικό!). Αν σας αρέσουν οι ταινίες που μπαινοβγαίνουν στη σφαίρα του ασυνείδητου, θολώνοντας τα όρια του πραγματικού με το ονειρικό, προτείνω τις εξής παραγωγές, που μόνο αυτό έχουν κοινό μεταξύ τους (το Inception το αναφέραμε ήδη, ας μην επαναλαμβανόμαστε): Living in Oblivion (1995, Tom DiCillo), σάτιρα για τη βιομηχανία του κινηματογράφου με τον Steve Buscemi και την Catherine Keener, κερδίζει το Χρυσό Κάτι στην κατηγορία ‘καλύτερη χρήση νάνου σε ταινία’. Abre los Ojos (1997, Alejandro Amenábar), λίγο θρίλερ, λίγο ιστορία αγάπης, λίγο επιστημονική φαντασία, αλλά πολύ μπέρδεμα. Όχι όμως τόσο μπέρδεμα όσο το animated Waking Life (2001, Richard Linklater), που είναι σε βαθμό δυσκολίας θέασης όσο ψηλά είναι σε δυσκολία ανάγνωσης το ‘Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο’ του Marcel Proust. Και περνάμε στο The Cell (2000) του Tarsem Singh που, ναι μεν παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, αλλά ίσως να ήταν καλύτερη ταινία αν δεν έπαιζε η JLo. (Ευτυχώς, η επόμενή του ταινία, The Fall (2006), είναι JLo-free και πρόκειται για ένα θαύμα, μια πολύ πολύ όμορφη ταινία.)  Το casting δεν ήταν πρόβλημα για το The Science of Sleep (2006) του τρυφερού και ονειροπόλου Michel Gondry, που πολύ σοφά διάλεξε τον γλυκύτατο Gael García Bernal και την πάντα εξαιρετική Charlotte Gainsbourg για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Η φαντασία στην εξουσία. I wish.